Efqm Model Kavramları
28 Ekim 2009 | Yazar: Fuat Gümüş | Kategori: Bilgi, EFQMBenchmark; Karşılaştırma için ölçülen, “sınıfının en iyisinin ” başarısı; bir başvuru veya ölçüm standardı, performans düzeyi belirli bir iş süreci için mükemmellik standardı olarak tanımlanıyor.
Bencmarking; Karşılaştırma; Diğer kurumların başarılı yetenekleri, başarılı uygulamaları ve sonuçlarını yaratıcı bir fikre dönüştürmek için iki tarafın birlikte yaptıkları zihin açma sanatıdır.
Temel Uzmanlıklar, Beceriler; Kurumun süreçlerinde, iyi performans gösterdiği, rekabet edebilirliğinin, verimliliğin ve karlılığın merkezinde olan faaliyetleri.
Kurumsal Yönetişim; Organizasyonu yönetmek, mali, yasal, etik sorumlulukları yerine getirmek için rollerin, süreçlerin, iş akışlarının, şartname ve yönetmeliklerin, talimatların ve sonuçların tanımlanması ve organizasyonda uyarlanması.
Kurumsal Sosyal Sorumluluk; Fiziksel çevreye yönelik performans ve organizasyonun sosyal etkisi konularında ününü ve paydaşlar ve toplumla olan iki yönlü iletişimi içeren politika ve faaliyetlerini ölçmek ve yönetmek.
Kritik Başarı Faktörleri; Amaçlanan stratejik hedeflerin gerçekleştirilmesi yada aşılması için yerine getirilmesi gereken öncelikli koşullar.
Mükemmellik; Sonuçlara Yönlendirme, Müşteri Odaklılık, Liderlik ve Amaçların Sürekliliği, Gerçek Olgular, Maddi Deliller ve Süreçlerle Yönetim, Çalışanların Gelişimi ve Katılımı, Sürekli İyileştirme ve Yenilikçilik, Karşılıklı Yarara Dayalı Ortaklıkların Geliştirilmesi, Kurumsal Sosyal Sorumluluk kavramlarını temel kavramları olarak belirleyip önceleyen organizasyonun, yönetiminde ve sonuçların alınmasında kendini göstermiş seçkin yada üstün faaliyetler.
Mükemmelliğin Temel Kavramları; EFQM Mükemmellik modeli çerçevesi bazlı fikir ve ilkelerin kümesi.
İyi/En İyi Uygulama; Belirli bir iş ortamında bilinen normları, mevcut operasyonel performansı aşan kanıtlanmış ve dokümante edilmiş hatasız çalışma uygulaması.
Yönetişim; Bir örgüt içerisindeki yetki ve kontrol çerçevesi.
İnovasyon/yenilikçilik; Fikirlerin yeni ürünler, hizmetler, süreçler, sistemler ve sosyal etkileşimler haline çok kolaylıkla dönüşmesi.
Anahtar Performans Sonuçları; Bunlar; müşteri, çalışanlar ve toplum kapsamına girmeyen, kuruluş için ulaşılması zorunlu sonuçlardır.
Bilgi,(Knowledge); Bilgi; veri, information, bilgi Hiyerarşisinde bir parçadır. veri; ham gerçeklerdir, ne sorusunun cevabıdır. information, içerik/bağlam ve bakış açıları ile verinin durumudur. Bilgi ise harekete yönlendirici, rehberlik edici enformasyondur.
Lagging (Geride bırakılan,artçı) göstergeler; Lagging Göstergelerin bir faaliyetin nihai sonucunu, tamamlandığındaki sonucu göstermesi genellikle iyidir. Karlılık, satışların faaliyet sonrası geride bırakılan göstergesidir. Harcamaların algı ölçümleri de bu tür gösterge olarak bahsedilebilir. Bir paydaştan doğrudan geribildirimle gelen algı, geride bırakılan bir göstergedir. Örneğin Kişilerin dahili tutum/davranış anketini cevaplaması.
Liderler; Kuruluştan menfaati olan yetkililer takımı, diğer tüm müdürler, liderlik pozisyonunda olanlar ya da liderlik rolünün öznesi olanlara ait bütün ilgilerin dengesini sağlayan ve uyumlu hale getiren kişi.
Leading (öncü) göstergeler; Bazen sürüş/gidişat göstergeleri olarak da bahsedilir. Genellikle Lagging (geride bırakılan) göstergelerinden daha sık aralıkla ölçülür. Organizasyonca yürütülen bir ölçüm sürecinin sonuçlarıdır. Ve tamamen kendi kontrol aralıkları sınırı içerisindedir. Örneğin süreç ölçüm zamanlamaları çevrimi. Öncü göstergeler şunlardır; tahmin/öngörü, güven derecesi, gelecek akıbeti, Çalışan memnuniyeti, bu aynı zamanda geride bırakılan göstergedir. Çalışan morali müşteri memnuniyeti için bir öncü gösterge olarak kabul edilir.
Yönetim sistemi; Süreçler/işlem ve prosedürler/yaklaşım çerçevesidir. Kuruluşun tüm görevleri yapabilmesini garanti etmek için kullanılır. Amaçlarını gerçekleştirmek için gereklidir.
Misyon; Kurumun amaçlarını -elde etmeye çalıştığı sonuçları- açıklayan bir deyimdir. İş ve işlevsel varlığının niçinini açıklar.
Kurumsal çeviklik; Bir kurumun,kabiliyetini ortaya çıkarmayı etkileyen hız, odak, hedefler, faaliyetler ve zaman ölçeğinde, gerekli değişikliklere olumlu tepki verme yeteneği.
İşbirlikleri,ortaklık; Müşteriye katma değer yaratmak için iki veya daha fazla taraf arasındaki bir çalışma ilişkisi. Ortaklar/işbirlikleri; tedarikçiler, dağıtıcılar, ortak girişimler/teşebbüsler ve ittifakları içerebilir.
Not: Tedarikçiler her zaman resmi ortaklar olarak kabul edilmeyebilir.
Çalışan; Tam zamanlı, yarı zamanlı, geçici sözleşmeli çalışanlar dahil olmak üzere kuruluş tarafından istihdam edilen tüm bireyler.
Performans,Randıman; Bir birey, takım, organizasyon veya süreç tarafından elde edilen kazanma ölçüsü.
Strateji; Bir kuruluşun büyük paydaşların ihtiyaçlarına göre ve ilgili politikalar planlar, amaçlar, hedefler ve süreçler tarafından desteklenen misyonu ve vizyonunu uyarlama yoludur.
Süreç göstergeleri; Öncü göstergelerin süreç performansı ile ilgili olanlarıdır.
Radar; Dört elementten oluşur: Sonuçlar, Yaklaşım, Yayılım, Değerlendirme ve Gözden Geçirme.
Özdeğerlendirme; EFQM Mükemmellik modeli karşısında organizasyonun, faaliyetlerini ve sonuçlarını esas alarak kapsamlı, sistemli ve düzenli olarak gözden geçirmesidir. Özdeğerlendirme süreci açıkca organizasyona gücünü, yapılabilecek gelişmeleri ve planlanan süreçler için izlenen geliştirme faaliyetlerini sonuçlandırmayı kavramasına imkan verir.
Hissedarlar; Kuruluşa ait faaliyet ve başarılar ile ilgilenenlerin tümü. Bunlar; müşterileri, ortaklar, çalışanları, paydaşları, sahipleri, hükumet ve düzenleyicileri, içerebilir.
Tedarik zinciri; Temin,üretim, ürünlerin dağıtımı ve müşteriye hizmet sunumu faaliyetlerinin bütünleşik yapısı. Zincir için tedarikçilerinizin tedarikçilerinden başlar ve müşterilerinizin müşterilerinde biter denilebilir.
Sürdürülebilir mükemmellik; Mükemmel sonuçlar; Liderlik, politika ve stratejilerin çalışanlar sayesindeki yayılmış gidişatı,Ortaklıklar,kaynaklar ve süreçler/işlemlerin gerçekleşmesi ile oluşan randıman, müşteriler, çalışanlar ve toplumla alakalıdır.
Değerler; Kurumun kişilerinin nasıl davrandığını açıklayan, bütün iş ilişkilerinin üzerine dayandığı anlayış ve beklentilerdir. (örneğin güven, destek ve doğruluk)
Vizyon; Gelecekte, kurumun temennilerinin nasıl olacağını açıklayan bir deyimdir.
